Ograniczenie wolności to patologia w fundamencie

19.12.2018

Ani obecna ustawa o zakazie handlu w niedzielę, ani proponowane nowelizacje nie rozwiązują problemów systemowych tylko je pogłębiają. – Proponujemy wywrócić ten stolik markowanych negocjacji społecznych oparty na fałszywych założeniach, że ograniczanie wolności jednych obywateli poszerzy wolność pozostałym. Dość oszukiwania przedsiębiorców i samych pracowników – czytamy w oświadczeniu Instytutu Jagiellońskiego.

Badania publikowane przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców pokazują, że aż 65% respondentów aprobuje, by zamiast sektorowych przepisów wprowadzić ustawową gwarancję dwóch wolnych niedziel dla każdego pracownika w Polsce.

– Proponujemy wprowadzenie konserwatywnych (...) przepisów, które nie będą katalogiem tych lub innych wyłączeń, ale systemowym rozwiązaniem problemu patologii występujących od dawna w handlu i innych sektorach – czytamy w oświadczeniu.

IJ proponuje:

  • dwie wolne niedziele dla każdego pracownika, niezależnie od formy zatrudnienia;
  • dodatkowy dzień wolny dla każdego pracującego w niedzielę;
  • obowiązek dodatkowej płacy za pracę w niedzielę lub święto; dobrowolność pracy w niedzielę; – zgoda pracownika byłaby wymagana, nie może być domyślna;
  • zakaz zwalniania pracowników odmawiających pracy w niedziele lub święta;
  • odszkodowanie dla pracownika i grzywnę dla pracodawcy łamiącego zakaz rozwiązania umowy.
  • Nasze propozycje dotyczą zarówno pracowników, zatrudnionych na podstawie Kodeksu pracy, jak i osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych. To katalog ochrony pracowników dużo szerszy niż propozycje prezentowane przez organizacje biznesowe. Ale też bardziej precyzyjny niż zapisy wyrażone w uzasadnieniu lobbowanego przez „Solidarność” projektu. Wprowadzenie ograniczeń ustawowych handlu w niedzielę święta oraz w niektóre inne dni w istotny sposób naruszyło fundamentalną zasadę gospodarczą jaką jest wolność (szersze pojęcie niż swoboda). Zgodnie z art. 22 Konstytucji ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Pierwszy warunek został spełniony, jednak drugi jest wysoce dyskusyjny, zarówno w formie zaproponowanych rozwiązań, jak metod ich implementacji. Należy podkreślić, że wolności mają w Konstytucji charakter pierwotnej zasady wobec państwa, co oznacza, że państwo nie jest ich źródłem, a jedynie je wyraża i jest zobowiązane ich strzec. Wolność człowieka jest jego naturalną zdolnością do podejmowania aktów woli (decyzji) i ich realizacji, która w warunkach życia jednostki w społeczeństwie podlega ograniczeniom w celu zapewnienia innym takiej – argumentuje dr Artur Bartoszewicz z Instytutu Jagiellońskiego.

(19.12.2018 za dlahandlu.pl)