Polska Izba Mleka o dyrektywie UE ws. produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych

Polska Izba Mleka nieustannie pracuje na rzecz umocnienia pozycji polskiej branży mleczarskiej. Uczestniczy w konsultacjach i opiniowaniu aktów prawnych dotyczących mleczarstwa i sektora rolno-spożywczego na poziomie krajowym, unijnym i światowym. Jednym z takich aktów prawnych jest proponowana dyrektywa w sprawie produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych.

Pod koniec października 2018 roku Polska Izba Mleka interweniowała w sprawie powyższej dyrektywy m.in. u unijnego komisarza ds. rolnictwa i rozwoju obszarów oiejskich Phila Hogana, ministra rolnictwa i rozwoju wsi Krzysztofa Ardanowskiego, przewodniczącego Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego Czesława Siekierskiego, polskich i zagranicznych europarlamentarzystów, przewodniczącego Europejskiego Stowarzyszenia Mleczarzy (EDA) Michela Naleta.

– Nasz przemysł zdecydowanie popiera ogólne cele zawarte w propozycji dyrektywy mające na celu zmniejszenie zanieczyszczenia plastikiem, mamy jednakże poważne obawy dotyczące sposobu realizacji tych celów i konsekwencji, jakie dyrektywa będzie miała na przemysł żywności i napojów – podkreśliła wtedy Agnieszka Maliszewska, dyrektor Polskiej Izby Mleka.

Zdaniem dyrektor Polskiej Izby Mleka Agnieszki Maliszewskiej trzy punkty z propozycji dyrektywy budziły najwięcej wątpliwości i przyspieszone prace nad nowym dokumentem nie brały pod uwagę potencjalnych zagrożeń płynących dla branży mleczarskiej związanych z ujęciem (w celach ilościowych) ograniczeń konsumpcji produktów płynnych w małych opakowaniach (portion pack), przeznaczonych do szybkiego spożycia, np. poza domem. Kategoria ta jest szeroko reprezentowana przez mleko i napoje mleczne, w tym m.in. mleko oraz mleko smakowe w opakowaniach kartonowych o mniejszych pojemnościach. Polska Izba Mleka wskazywała również na zbyt szybkie tempo prac i niedaleki termin, w którym wiele z zaproponowanych zmian ma zostać zaimplementowanych oraz dodatkowe konsekwencje i koszty, jakie mogą być potencjalnie nałożone na produkty z segmentu mleczarskiego.

Następnie dyrektor Polskiej Izby Mleka Agnieszka Maliszewska 19 listopada 2018 roku wygłosiła prezentację na temat tej dyrektywy w siedzibie Copa-Cogeca w Brukseli oraz zaproponowała propozycje działań, które poparły spółdzielnie z całej UE. Copa-Cogeca to największa organizacja reprezentująca związki zawodowe rolników i organizacje spółdzielcze w Unii Europejskiej.

Unia Europejska podejmuje działania w celu ograniczenia zanieczyszczeń wynikających z tworzyw sztucznych poprzez ustalenie nowych, twardych kryteriów dot. używania produktów z tworzyw sztucznych jednorazowego użytku. Prezydencja Rady UE osiągnęła tymczasowe porozumienie z Parlamentem Europejskim nt. nowej dyrektywy, która jest częścią wysiłków UE w celu ochrony środowiska i ograniczenia zanieczyszczeń mórz i oceanów. Jednym z głównym celów tej dyrektywy jest ograniczenie ilości zużytych plastików, które generujemy. Nowe zasady zakażą używania pewnych produktów plastikowych jednorazowego użytku, dla których istnieją alternatywy.

19 grudnia 2018 roku zostało zawarte wstępne porozumienie dotyczące Dyrektywy UE w Sprawie Produktów Jednorazowego Użytku z Tworzyw Sztucznych w kwestii kompromisu, który zakończył negocjacje trójstronne tzw. trilog.

Dyrektywa porusza m.in. kwestie kartonów do płynnej żywności, butelki PET oraz produkty z ograniczeniem konsumpcji. Celem dyrektywy jest redukcja wpływu produktów plastikowych na środowisko. W tym celu od 2021 roku, wśród produktów z ograniczeniem w zakresie wprowadzania do obrotu znajdą się: plastikowe słomki z wyjątkiem tych używanych do celów medycznych, plastikowe sztućce (widelce, noże, łyżki, pałeczki) i talerze. Ograniczeniami wprowadzania do obrotu mają być objęte również pojemniki na żywność i napoje wykonane ze spienionego polistyrenu, zawierające żywność przeznaczoną do spożycia bezpośrednio z pojemnika, produkty wykonane z tworzyw sztucznych ulegających degradacji utleniającej.

Ponadto, kartony na mleko i soki zostaną objęte wymaganiami dotyczącymi ROP, czyli rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Należy jednak pamiętać, iż kartony z napojami nie są objęte wymogiem ograniczenia konsumpcji ani obowiązku zawartości recyklatu. Takim wymogiem będą objęte tylko butelki PET.

Istotnym punktem dyrektywy jest obowiązek przymocowania nakrętek i pokrywek do pojemnika na napoje, począwszy od 2024 roku. Wymóg ten nie dotyczy z kolei pojemników na żywność.

Dyrektywa zmieni także zawartość recyklatu w butelkach typu PET (nazwa od politereftalanu etylenu) do 25% w 2025 roku i do 30% począwszy od 2030 roku. Zwiększony zostanie także obowiązkowy poziom selektywnej zbiórki butelek PET w następującej formie: 77% do 2025 roku oraz 90% do 2029 roku.

W pierwszej połowie 2019 roku ma nastąpić formalne przyjęcie końcowego tekstu przez Parlament Europejski i Radę/Państwa Członkowskie. Następnie na przełomie czerwca/lipca zostanie opublikowana finalna dyrektywa w Dzienniku Urzędowym UE. Dyrektywa wejdzie w życie 20 dni po opublikowaniu. Rok 2021 (dwa lata po wejściu w życie dyrektywy) stanowić będzie ostateczny termin dla państw członkowskich do przeniesienia Dyrektywy do prawa krajowego.

(Informacja prasowa Polskiej Izby Mleka)