Monitoring suszy będzie udoskonalony

25.02.2019

W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi trwają prace nad zmianą rozporządzenia w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego (KBW) dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych. Ministerstwo zamierza dostosować dotychczas przyjmowane wartości do obecnie występujących warunków, różniących się od poprzednich na skutek zmieniającego się klimatu.

Projekt nowego rozporządzenia skierowany jest obecnie do konsultacji społecznych. Jak podano w uzasadnieniu, konieczność zmian klimatycznego bilansu wodnego wynika m.in. z występujących w ostatnich latach gwałtownych zmian pogody, przyspieszenia rozpoczęcia okresu wegetacyjnego czy wysokich temperatur w okresie wegetacyjnym. Wyznaczone w projekcie rozporządzenia nowe wartości KBW mają bardziej precyzyjnie określać wpływ niedoboru wody na plonowanie roślin poprzez dokładniejsze określenie zapotrzebowania roślin na wodę uwzględniające ich fazę rozwojową. W ten sposób wartości KBW będą bardziej związane ze zmieniającymi się w okresie wegetacyjnym rzeczywistymi potrzebami wodnymi roślin i jednocześnie uwzględniać będą występujące w danej fazie rozwoju warunki pogodowe. Jednym słowem – zaproponowane w projekcie rozporządzenia nowe wartości KBW mają umożliwić szacowanie zagrożenia suszą z większą niż dotychczas precyzją.

Resort rolnictwa podkreśla, że woda nie jest jedynym czynnikiem mającym wpływ na plon roślin. Bardzo ważna jest także odpowiednia agrotechnika: termin, gęstość i głębokość siewu, stosowane rodzaje i dawki nawozów, ochrona roślin przed zachwaszczeniem, chorobami i szkodnikami, płodozmian, uprawa roli oraz wiele innych. Nie mniej ważny jest także dobór odmiany właściwej do danego stanowiska. Jednak powyższe czynniki plonotwórcze w systemie monitoringu suszy rolniczej nie są uwzględniane. System, w sposób obiektywny, skupia się wyłącznie na wpływie niedoboru wody na plonowanie roślin.

Wyciągając wnioski z ubiegłorocznych problemów dotyczących występowania suszy w uprawach kukurydzy, szczególną wagę poświęcono określeniu wartości KBW dla tej rośliny. Niestety, projekt nie uwzględnia wielokrotnie formułowanego przez Wielkopolską Izbę Rolniczą postulatu, by monitoringiem objąć uprawę kukurydzy na glebach słabszych, których w naszym regionie nie brakuje. Nie uwzględniono także wniosku o ustalenie wartości KBW dla trwałych użytków zielonych. O wprowadzenie obu powyższych zmian nasza Izba wystąpiła ponownie, przesyłając uwagi do treści projektu przedmiotowego rozporządzenia.

Niezależnie od wyżej opisanych działań, resort rolnictwa zapowiada także wprowadzenie kilku zmian zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan osunięcie się ziemi lub lawinę. Przedstawiono je na spotkaniu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na które zaproszono przedstawicieli urzędów wojewódzkich, izb rolniczych i doradztwa rolniczego. Zaproponowane zmiany obejmują:

  • Wprowadzenie proporcjonalnego do procentowych strat liczenia kosztów nieponiesionych uwzględnianych przy szkodach co najmniej 70%;
  • Całkowitą rezygnację z określania daty wystąpienia szkody w przedziale czasowym;
  • Uzależnienie udzielenia pomocy na odtworzenie środka trwałego w gospodarstwie rolnym od poniesienia szkód w produkcji rolnej przekraczających 30% średniej rocznej produkcji rolnej z trzech lat (lub średniej z trzech lat wybranych z pięciu bez wielkości najwyższej i najniższej);
  • Uszczegółowienie, że warunek ubezpieczenia dotyczy upraw rolnych bez użytków zielonych (łąk, pastwisk i traw na gruntach ornych).

(25.02.2019 za polskawies24/WIR)